Avanos Köprüsü

Bu kişilik bölünmesi Avanos yetkililerinin de önemle vurguladığı bir durum olarak önümüzdedir.
Şimdi çözümlerden biri olarak, elimizde bir köprü yapımı olanağı vardır. Raporlarda da belirtildiği gibi, kentin iki yakasını zaten değişik işlevler de taşıyan dört köprü bağlamaktadır. Ama gelinen durumdan da anlaşılacağı gibi,tüm bu “ bağlanma “ çabaları istenen sonucu vermemiştir. İstenen yeni köprüde de “ bağlama” sadece taşıt yolu işlevi değil, değişik işlevlerin köprüye yüklenmesi ve köprü imajında bir “ kimlik” yaratılması ile aşılmaya çalışılmaktadır.

Mimarlar, Jüri raporlarında belirtilen gözlemlere ve sonuç da ortaya çıkan kente yönelik endişelere katılmaktadırlar. Ama çözüm önerisinin, sadece köprüye yüklenecek imaj ve işlevlerle oluşması istemin de aynı kanıyı taşımamaktadırlar. Köprüye yeni bir görsellik yükleyerek “ ilgi çekmek” günümüzde oldukça sık denenen bir yöntem. Bu yöntem, bizce, Kentsel Kimliği sıradan olan yerleşkelerin “ YILDIZ / İKONİK YAPI” arayışlarına cevap verebilir. Oysa Avanos, özellikle TARİHİ AVANOS, kendi kentsel kimliği ile zaten önemli bir yerleşimdir ve Dünya genelinde bilinen bir kent imajına sahiptir. Bizce, Avanos da yapılması gereken, bu “ ikon köprü yapısı” arayışının tersine, kent kimliği ile yarışmayacak, mümkünse “ HİÇLİĞE” yakın bilinçli bir görselliğe sahip bir köprü tasarlamak olmalıdır.

KÖPRÜ SADE VE SAKİN

Köprü kimliği: sade , sakin ve işlevsel olması ile sınırlı tutulmalıdır. Aksi bir yaklaşım, Avanos’un tarihi / doğal kimliğine bir saldırı ve O’nu geri itmek olur.

Yeni Köprü Tasarım İlkeleri : Köprü ; sadece iki yakayı bağlayan değil, kentin şizofrenik yapılanmasını tedavi edecek bir yeni yaklaşımın önemli bir ögesi olarak ele alınmıştır Köprü ; 21. Yüzyıl teknolojisinin ve strüktür anlayışının olanaklarını ortaya koyan bir bilgi ve beceriyi içerecek kadar zor, ama 21. Yüzyılın “ yerindelik ve sürdürülebilirlik” kavramlarına da saygılı sade birtasarıma sahiptir. Köprü ; Kızılırmak’a hiç değmeden, sadece nehrin iki yakasına tutunmaktadır. Bunu yaparken de, mümkün olabilecek en ince silüet/ strüktür ve tektonikle bir çözüm getirmektedir. Köprünün Avanos’a dair bu saygılı ve sade yaklaşımı aynı zamanda, kenti ve kensel kimliğini zedeleyen yapı ve yaklaşımları teşhir etme amacı taşımaktadır.

KENTİN İKİ YAKASI

Köprü Çevresi ile ilgili kentsel tasarım kararları :

-Tarihi / doğal Kentsel dokunun bozulmuşluğu, Köprü ile birlikte ele alınarak, Avanos’a yeni bir Kentsel Tasarım çerçevesi sunulmaktadır.

-Tarihi Köprünün kuzeyinde yer alan alanda, mevcut Kız Yurdu yıkılacaktır. Bu yapının kent girişi ve siluetine verdiği zarar ortadan kaldırılacaktır.

-Yeni yapılacak köprü ile tarihi köprü arasındaki tarihi olmayan yapılar kaldırılacak, tarihi köprü bağlantısı ile kent dokusu ilişkisi için bir meydan oluşturulacaktır.

– Kuzey yakasındaki otopark istenenden küçük tutulacak, eksik otopark miktar güney yakasında sağlanacaktır. Bu alanda, Kent ana caddesine çıkış yolu, küçük otolar ve yayalar için kontrollü hale getirilecektir. Tarihi hamamın çevresi hem meydanlaşacak, hem de peyzaj düzenlemesi yapılacaktır. Otobüs/ kamyon yolu, köprünün kuzey bağlantısından hemen batıya dönülecek biçimde tasarlanmıştır, böylece ağır trafik alan dışına çıkartılmıştır.

– 1/1000 planında gösterilen “alan 1” içerisinde; 13. yy eseri “orta mahalle camii” , tarihi değirmen girişi ve yer altında kaya oyma özgün mekanlar vardır. Tüm bunlar dikkate alınarak, bölgeye herhangi bir temel gerektiren yapı önerisi getirilmemiştir.

Alan bölgenin tipolojik şemasından alınan referanslar ile yüzeysel doku farklılıkları ile parsellere ayrılmıştır. Olabilecek arkeolojik kazı çalışmalarında da sırası ile kullanılma potansiyele sahiptir. Alan içerisinde yapılan peyzaj düzenlemesinde kullanılacak tek yapı örneği duvarlardır. Önerilen duvarlar yörenin özgün taşlarının gabion (gabyon) sepetler biçiminde kullanılması ile oluşturulacaktır.

-Her iki köprü arasında kalan nehir kenarlarında, kentçe kullanılmayan / ayırım duvarı gibi duran Kızılırmak kenarları, “kent dokusunun” doğal uzantısı gibi ele alınmıştır. Su yükselmelerini ve sahiller üstündeki karar alma makamlarının karmaşıklığının da farkında olarak bir tasarım önerilmiştir. Bu yaklaşımda, yeni köprü ve kıyılara bağlanan, birbirine de yaylı / hareketli köprüleri ile bağlanan dubalar üstüne yerleştirilmiş yaşam / rekreasyon alanları olarak kullanılacak, suni, yüzen adacıklar oluşturulacaktır. Bu adacıklar, su seviyesinin alçalıp yükselmesine göre davranacakları için Kızılırmak akışını etkilemeyeceklerdir. Buna karşın, Kentle interaktif iletişim içinde olan bir yaşam çekim alanı oluşturacaklardır. Adacıklarda küçük kapalı alanlar da olacak, istenen ticari ünitelerin bir bölümü buralarda oluşacaklardır. Bu yüzen adacıklar, kuzey sahilinde daha inorganik biçimlenişe sahipken, güney kısmında daha düz geometrilere sahip olacaklardır. Adacıklar kış ve sel şartlarında sahile çekilebilmektedir.

YAŞATMAK KORUMAKTIR

TarihiTaş Köprü Tasarım İlkeleri :

-Var olan Taş Köprü, yeni köprünün devreye girmesi ile taşıt köprüsü olma özelliğini kayıp edecek ve Yaya köprüsü olarak kullanılacaktır. Kız yurdunun kaldırılması ile,Eski Köprü, Tarihi Avanos alanına açılan yeni meydana bağlanacak ve yaya bütünleşmesi bu köprü üstünden kurgulanacaktır.

Mimarlar, köprünün yeni işlevi ve önemini ortaya çıkarmak için iki öneri getirmişlerdir:

– Su üstünde yüzer adacıklarla eski taş köprü (yaya köprüsü) arasında bir bütünleşme önerilmiştir.
– Taş Köprü’nün üstü parçalı olarak şeffaf bir örtü sistemi ile kapatılacak, bu alanda esnek değişken ve interaktif yeni ticari / rekreaktif işlevlere yer verilecektir. Böylece istenen kapalı ticaret alanının 500 m2 ye yakın bölümü sağlanmış olacaktır.
-Yeni köprünün ortasından kuzey kıyısına bağlanan bir yaya rampası, köprü ile kıyı bağlantısını güçlendirecektir.
-Güney kıyısındaki iki köprü arası park alanının iki uzun ( doğu ve Batı) otopark alanı olacaktır. Park, ne kadar yarışma dışı olsa da ele alınacak, inorganik, Avanos siluetine uygun bir peyzaj düzenlemesi oluşturulacaktır.